آماده سازی خودرو برای زمستان با بررسی سه بخش حیاتی یعنی غلظت مایع ضدیخ، توان استارت باتری و وضعیت عاج تایرها پیش از نخستین افت ناگهانی دما شروع می‌شود. سرما غلظت روغن موتور را بالا می‌برد و توان خروجی باتری را به شدت کاهش می‌دهد؛ بنابراین اگر نقصی در سیستم جرقه، مدار خنک‌کننده یا باتری وجود داشته باشد، ماشین در همان اولین یخبندان روشن نخواهد شد. پیش از سرد شدن هوا، مدار گردش آب را نشت‌یابی کنید، سطح سلامت باتری را بسنجید و سلامت برف‌پاک‌کن‌ها و سیستم گرمایش را مطمئن سازید.
بررسی مایع خنک‌کننده موتور و مدار ضدیخ
مایع ضدیخ فقط مخصوص پیشگیری از یخ‌زدگی آب در دماهای زیر صفر نیست، بلکه روان‌کاری واترپمپ و جلوگیری از زنگ‌زدگی مجاری سیلندر و رادیاتور را نیز به عهده دارد. با یخ زدن آب خالص درون موتور، حجم آن افزایش پیدا می‌کند و این فشار انبساط می‌تواند به پوسته سیلندر، سرسیلندر یا رادیاتور آسیب جدی بزند و باعث ترکیدگی آن‌ها شود.
ترکیب استاندارد آب مقطر و مایع ضدیخ معمولاً به نسبت پنجاه‌ـ‌پنجاه توصیه می‌شود تا مقاومت لازم را در سرمای شدید ایجاد کند، ولی برای اطلاع از درصد مشخص و نوع ماده مناسب، به دفترچه راهنمای خودرو مراجعه کنید. همچنین به مرور زمان ترکیبات بازدارنده ضدیخ خواص خود را از دست می‌دهند، بنابراین اگر زمان زیادی از تعویض آن گذشته، تعویض کامل مایع خنک‌کننده اقدامی هوشمندانه است.
احتیاط در باز کردن درب رادیاتور: هنگامی که موتور گرم است، هرگز درب رادیاتور یا مخزن انبساط را باز نکنید؛ خروج ناگهانی آب جوش و بخار تحت فشار خطرناک است. همیشه پس از سرد شدن کامل موتور اقدام به بررسی سطح مایعات کنید.
اگر در محل پارک خودرو نشانه‌ای از ریختن قطرات مایع رنگی (سبز، آبی یا نارنجی) دیدید، نشان‌دهنده نشتی از شلنگ‌ها، بست‌ها یا رادیاتور است. برای عیب‌یابی دقیق این حالت می‌توانید توضیحات فنی صفحه علت نشتی آب و ضدیخ از زیر ماشین را مطالعه نمایید تا پیش از افت شدید مایع و جوش آوردن خودرو، نقص را برطرف کنید.
بررسی باتری، دینام و اتصالات برقی خودرو
هوای سرد سرعت واکنش‌های شیمیایی درون صفحات باتری را کاهش می‌دهد و این یعنی باتری ضعیف توان چرخاندن میل‌لنگ سفت‌شده در سرمای صبحگاهی را نخواهد داشت. باتری‌هایی که در تابستان بدون نقص کار می‌کنند، با اولین شب یخبندان دچار افت شدید ولتاژ می‌شوند و استارت نمی‌‌خورند.
- سولفاته‌زدایی پایانه‌ها: شوره سفید یا مایل به سبز روی قطب‌ها انتقال جریان را مختل می‌کند؛ پایانه‌ها را با آب جوش و برس تمیز کنید.
- کنترل سفتی بست‌ها: از محکم بودن بست قطب‌های مثبت و منفی روی پایه‌ها مطمئن شوید تا حین عبور از دست‌اندازها قطع نشوند.
- عمر مفید باتری: عمر باتری‌ها معمولاً بین ۲ تا ۳ سال است؛ اگر باتری به این سن رسیده، پیش از افت دما آن را با دستگاه تستر تست کنید.
- بررسی سلامت تسمه دینام: شل بودن یا ترک‌خوردگی تسمه موجب افت توان شارژ دینام می‌شود و باتری پس از چند بار استارت زدن تخلیه خواهد شد.
اگر هنگام استارت زدن صدای تق‌تق شنیده می‌شود یا نور چراغ‌های پشت آمپر به شدت کم می‌شود، باتری جریان کافی ارسال نمی‌کند. برای بررسی مراحل عیب‌یابی، به راهنمای علت استارت نخوردن و خوابیدن باتری ماشین مراجعه نمایید.
تماس شبانه‌روزی سامانه سراسری امداد خودرو ایران: ۰۹۱۳۵۴۴۹۵۳۷
جدول عیب‌یابی مشکلات متداول خودرو در فصل سرما
بسیاری از خرابی‌های فصل سرما علائم هشداردهنده‌ای دارند که اگر راننده آن‌ها را بشناسد، پیش از متوقف شدن ماشین در جاده می‌تواند از آسیب جلوگیری کند:
| نشانه خودرو | علت محتمل | اقدام صحیح |
|---|---|---|
| باد بخاری گرم نمی‌شود و ولرم می‌ماند | قفل کردن ترموستات در حالت باز یا رسوب‌‌‌‌گرفتگی رادیاتور بخاری | تعویض ترموستات و شست‌وشوی رادیاتور بخاری خودرو |
| صدای سوت ممتد از موتور در ابتدای روشن شدن | شل بودن یا پوسیدگی تسمه دینام و واترپمپ در هوای مرطوب | تنظیم کشش تسمه و تعویض در صورت وجود ترک‌های عرضی |
| کندی و چرخش سخت میل‌لنگ در استارت صبحگاهی | کاهش آمپراژ باتری به علت سرما یا گرانروی نامناسب روغن موتور | تست ولتاژ باتری و استفاده از روغن متناسب با مشخصات دفترچه |
| جاماندن خطوط آب و صدای جیرجیر برف‌پاک‌کن | فرسودگی و پاره شدن لبه لاستیکی تیغه‌ها | تعویض تیغه کامل یا لاستیک برف‌پاک‌کن پیش از بارندگی |
| مه‌گرفتگی دائمی شیشه‌ها از سمت داخل کابین | گرفتگی فیلتر هوای کابین یا نشتی ریز مایع خنک‌کننده در بخاری | تعویض فیلتر اتاق و بررسی خشک بودن موکت زیر پایی سرنشین |
گام‌به‌گام بررسی لاستیک‌ها، ترمز و دید راننده
رانندگی در مسیرهای خیس، برفی و یخ‌زده مستلزم کنترل دقیق خودرو و داشتن دید مستقیم است. این مراحل را پیش از نخستین بارش‌ها به ترتیب زیر دنبال کنید:
- سنجش عمق عاج تایر: عاج لاستیک وظیفه خروج آب از زیر تایر را دارد؛ عمق استاندارد برای زمین لغزنده حداقل ۳ میلی‌متر است و تایر ساییده‌شده باعث سرخوردن ناگهانی روی آب باران می‌شود.
- تنظیم فشار باد لاستیک‌ها: با هر افت دما، فشار باد تایرها نیز پایین می‌آید. باد چرخ‌ها را در وضعیت سرد و مطابق عدد توصیه شده در برچسب درب خودرو بررسی کنید.
- آماده‌سازی زنجیر چرخ: پیش از عبور از گردنه‌ها و مسیرهای برفی، زنجیر چرخ مناسب سایز تایر را تهیه کنید و یک مرتبه طریقه بستن آن را تمرین نمایید.
- استفاده از شیشه‌شور ضدیخ‌دار: در مخزن شیشه‌شور آب خالص نریزید؛ یخ‌زدگی آب در لوله‌ها باعث ترکیدن شلنگ و سوختن پمپ شیشه‌شور می‌شود.
- بررسی سیستم روشنایی و مه‌شکن: سلامت لامپ‌های نور پایین، چراغ‌های ترمز و مه‌شکن‌ها را چک کنید تا خودرو در روزهای مه‌آلود و بارانی برای سایر رانندگان قابل رویت باشد.
رعایت بازه‌های استاندارد تعویض اقلام مصرفی سلامت فنی ماشین را تضمین می‌کند. در این زمینه می‌توانید مقاله سرویس دوره‌ای خودرو؛ جدول تعویض قطعات بر اساس کیلومتر را برای کسب اطلاعات تکمیلی بررسی کنید.
نکات ایمنی توقف کنار اتوبان در هوای نامساعد: در صورت بروز نقص فنی در مسیرهای بین‌شهری و بارانی، هرگز در سمت سواره‌رو اقدام به تعویض لاستیک یا تعمیر موتور نکنید چون خطرناک است. فلاشرها را روشن کرده، مثلث خطر را در فاصله مناسب قرار دهید و تا زمان رسیدن نیروهای کمکی در محلی امن پشت گاردریل منتظر بمانید.
تجهیزات ضروری برای نگهداری در صندوق عقب ماشین
همراه داشتن وسایل استاندارد امدادی در روزهای زمستان به شما کمک می‌کند تا در زمان توقف اجباری یا نقص فنی غافلگیر نشوید:
- کابل اتصال باتری استاندارد و دارای گیره‌های عایق‌دار برای باتری‌به‌باتری اضطراری
- چراغ‌قوه همراه با باتری اضافه جهت مشاهده بخش‌های فنی در تاریکی شب
- پتوی مسافرتی و دستکش کار ضخیم برای کار کردن در هوای سرد
- کاردک پلاستیکی برای پاک کردن یخ روی شیشه بدون ایجاد خط و خش
- لاستیک زاپاس باد شده همراه با جک و آچار چرخ سالم
اگر با وجود رعایت این موارد خودروی شما در جاده خاموش شد یا علائم غیرعادی نشان داد، ادامه دادن مسیر می‌تواند به موتور آسیب جدی بزند. خدمات امدادی «سامانه سراسری امداد خودرو ایران» در شهرهای اصفهان و مناطق اطراف، تهران و کرج شامل یدک‌کش، کفی خودروبر، جرثقیل، مکانیک سیار، امداد باتری و باتری‌سازی سیار است. در صورت نیاز به کمک فنی یا حمل خودرو می‌توانید با ۰۹۱۳۵۴۴۹۵۳۷ تماس بگیرید. هزینه خدمات به نوع مشکل فنی، مسافت و قطعات مصرفی بستگی دارد و بهتر است قبل از اعزام، مبلغ حدودی را به صورت تلفنی استعلام نمایید.
بررسی‌های ساده پیش از زمستان مانند چک کردن غلظت ضدیخ، تست سلامت باتری و تنظیم فشار تایرها مانع از ماندن در یخبندان و تحمیل هزینه‌های سنگین تعمیر موتور خواهد شد. پیش از افت شدید دما چند دقیقه برای خودروی خود وقت بگذارید تا تردد در ماه‌های سرد سال بدون دغدغه و ایمن انجام شود.
پرسش‌های پرتکرار
آیا در فصل سرما می‌توان در رادیاتور فقط آب مقطر ریخت؟
خیر، آب بدون ضدیخ در دمای صفر درجه یخ می‌زند و انبساط ناشی از آن به پوسته موتور و رادیاتور آسیب جدی می‌زند.
نسبت مناسب ترکیب ضدیخ و آب مقطر چقدر است؟
معمولاً نسبت پنجاه درصد آب مقطر و پنجاه درصد ضدیخ توصیه می‌شود، ولی برای تعیین نسبت متناسب با اقلیم منطقه خود به دفترچه خودرو مراجعه کنید.
چرا باتری که در تابستان سالم بود در سرمای زمستان استارت نمی‌زند؟
هوای سرد واکنش‌های شیمیایی درون باتری را کند کرده و هم‌زمان غلیظ شدن روغن موتور، نیروی بسیار بیشتری را برای چرخش موتور طلب می‌کند.
اگر آب‌پاش شیشه ماشین یخ زد چه کنیم؟
دسته آب‌پاش را ممتد نگه ندارید چون پمپ شیشه‌شور می‌سوزد؛ همچنین هرگز آب جوش روی شیشه یخ‌زده نریزید چون باعث شکستن شیشه می‌شود.
علت گرم نشدن باد بخاری در زمستان چیست؟
شایع‌ترین دلایل آن قفل شدن ترموستات در حالت باز، گرفتگی مجاری رادیاتور بخاری یا پایین بودن سطح مایع خنک‌کننده موتور است.